De vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties voor Palestijnen (UNRWA) heeft bekendgemaakt dat het 70 medewerkers heeft ontslagen. Maar dat betekent volgens UNRWA niet dat de claims van Israel zouden kloppen, namelijk dat de medewerkers banden hebben met Hamas. Dat maakt het een curieuze beslissing van UNRWA. Het laat zien dat de organisatie in een lastig parket zit.
Ontslag
Het gaat om 70 medewerkers van UNRWA in Gaza. Israel heeft eerder informatie gedeeld met UNRWA, maar de organisatie noemt dat niet in het persbericht. Sterker nog, het stelt dat het meer informatie heeft gevraagd van Israel, maar dit juist niet heeft gehad. Het lijkt er sterk op dat UNRWA het ontslaan van de medewerkers doet met frisse tegenzin. Want de organisatie weet ook wel dat dit besluit tot kritiek gaat leiden, aangezien de informatie afkomstig is van Israel.
Dat gebeurde ook onmiddellijk en wel door de vakbond van UNRWA. Er is eerder een uitgebreid onderzoek geweest naar UNRWA, om te kijken of ze wel voldoende waarborgen hebben om neutraal te zijn. Die commissie die dit onderzoek deed waarschuwde al voor de vakbonden van UNRWA, omdat Hamas dit gebruikte om invloed uit te oefenen op UNRWA.
Het is opvallend lang stil gebleven rondom UNRWA, want Israel had deze informatie al in 2024 gedeeld. Mogelijk heeft het daarna ook nog updates gestuurd. Het zou te maken kunnen hebben met het aantreden van een nieuwe directeur, Christian Saunders. Hij is slechts tijdelijk de leider van UNRWA en heeft daarmee zijn handen meer vrij om dit soort beslissingen te nemen. Hij is de vervanger van Lazzarini, die in maart 2026 stopte. Maar dit is wel speculatie.
Risico
De bekende ngo UN Watch juicht de beslissing toe. Wel wijst directeur Hillel Neuer er op dat er bewijs is dat nog veel meer medewerkers van UNRWA banden hebben met Hamas, namelijk wel 1.500. UN Watch constateert ook dat het bericht van UNRWA erg incoherent is.
Laten we nog eens teruggaan naar het bericht van UNRWA. De VN-organisatie stelt dat de beslissing gericht is op het veilig laten opereren van UNRWA in Gaza. Maar de beslissing om hen te ontslaan is geen disciplinaire maatregel en betekent niet dat de Israelische claims kloppen, aldus UNRWA. Dat staat zelfs dikgedrukt. Maar de vraag is waar het dan wel op is gebaseerd, want dat wordt absoluut niet duidelijk.
Want zoals gezegd: Israel heeft eerder juist wel informatie gedeeld met UNRWA. Daarna dekt UNRWA zich nog verder in. Het zegt dat het zelf geen onderzoek kan doen. Het moet daarom wel op informatie van Israel vertrouwen. UNRWA zegt eigenlijk dat het anders niet kan opereren in Gaza. Dat heeft natuurlijk ook te maken met de druk die de organisatie ervaart.
Geen einde
Maar voorlopig lijkt een einde aan UNRWA er niet in te zetten. Ook in Nederland is er grote discussie over betalingen aan het VN-orgaan. De vorige regering besloot om de financiering van UNRWA langzaam maar zeker af te bouwen, vanwege alle schandalen rondom UNRWA. Maar in het nieuwe coalitieakkoord staat juist dat UNRWA wel weer geld moet krijgen. Dezelfde ontwikkeling zagen we in veel Europese landen.
In Nederland hebben we nu echter een minderheidskabinet. Toch probeerde minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking onlangs op slinkse wijze om het toch door de Kamer heen te drukken, nadat hij juist beloften had gedaan aan rechtse partijen om het niet te doen.
Maar de eerlijkheid gebied te zeggen: gezien de Nederlandse opstelling ten opzichte van Israel is de kans groot dat de steun toch hervat gaat worden. De minister kan daarbij ook wijzen op dit besluit van UNRWA, dat ze daadwerkelijk optreden tegen misstanden.
Problemen
Die dieperliggende problemen blijven daarmee buiten het zicht. Het eerste is natuurlijk de banden met Hamas. Het is onmogelijk voor een organisatie die in Gaza actief is om geen intensief contact te hebben met Hamas. Het tweede punt is dat terugkeer van alle Palestijnse vluchtelingen de hoeksteen is van de UNRWA. Dat heeft ook alles te maken met de acceptatie van UNRWA door Hamas. De beweging profiteert volop van de aanwezigheid van UNRWA, aangezien het honderden miljoenen aan kosten bespaart.
Daarnaast voedt UNRWA kinderen op met dezelfde idealen: ooit zullen de Palestijnse vluchtelingen terugkeren. In de praktijk betekent dat een einde aan de Joodse staat Israel. Doordat UNRWA deze idealen meegeeft aan kinderen verdwijnt de haat tegen Israel nooit. Daarmee blijft UNRWA het probleem van de vluchtelingen voeden, in plaats van het op te lossen en hen te integreren in de samenleving. Dat is een sterk ideologische keuze. Maar de meeste Westerse mensen sluiten hun ogen voor deze waarheid. Zij doen net alsof UNRWA een neutrale organisatie is.