Terwijl paus Leo XIV de christenen in het religieus diverse Libanon bezoekt, gebeurt er voor en achter de schermen ook op geopolitiek vlak veel. Israel en Libanon knoopten historische directe gesprekken aan, tot grote woede bij Hezbollah. Het Israelische geduld met die terreurbeweging raakt juist op. Een militaire escalatie is niet uitgesloten, iets wat de Libanese regering ten koste van alles wil voorkomen.
Hezbollah blijft op religieus-ideologische gronden volharden in zijn wens Israel en het Joodse volk te vernietigen. Dat kan heel Libanon duur komen te staan.
Een verscheurd land
Libanon is een sterk verdeeld land, dat met enige regelmaat volledig verscheurd wordt door de grote onderlinge verschillen. De Libanese samenleving loopt langs sektarische en religieuze breuklijnen. De bevolking bestaat uit christenen, alevieten, soennieten, sjiieten en druzen. Het absolute dieptepunt voor het geplaagde land is de verwoestende burgeroorlog die het land vijftien jaar (1975-1990) in zijn greep hield. De Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) en later ook Hezbollah stortten Libanon daarnaast in gewapende conflicten met buurland Israel, dat zich meermaals genoodzaakt zag om in te grijpen tegen de terreur van deze groeperingen.
De huidige Libanese regering wil dan ook maar wat graag afrekenen met het verleden. Dat lukt maar moeilijk. Het door het Iraanse regime gesteunde Hezbollah heeft een flinke vinger in de pap en kon jarenlang rekenen op een grote en trouwe achterban, vooral onder het sjiitische deel van de bevolking. De desastreuze beslissing van de terreurgroep om zich daags na het lugubere bloedbad van 7 oktober 2023 aan te sluiten bij de oorlog die Hamas ontketende tegen Israel heeft de kaarten echter opnieuw geschud. De verwoesting die Hezbollah over Libanon heeft afgeroepen door in solidariteit met Hamas onophoudelijk raketten af te vuren op Israel heeft ook binnen Libanon zelf veel kwaad bloed gezet.
Impasse
Het aanstellen van een nieuwe regering begin dit jaar was een politieke tegenvaller voor Hezbollah. President Joseph Aoun maakt sinds zijn aantreden bij herhaling duidelijk dat wat hem betreft het geweldsmonopolie bij de staat moet liggen. Daarin is dus geen plek voor de gewapende tak van Hezbollah. Als onderdeel van het akkoord met Israel tot een staakt-het-vuren, inmiddels een jaar geleden, dient de terreurbeweging dan ook de wapens in te leveren. Daarvan is tot op heden niets terechtgekomen, tot grote onvrede bij de Verenigde Staten en Israel. De Libanese regering en het staatsleger tonen zich totaal onmachtig.
De gewapende strijd tegen ‘de zionistische entiteit’, zoals Hezbollah verwijst naar Israel, vormt de raison d’être van de terreurgroep. Met het inleveren van de wapens zou het zijn eigen bestaansrecht ondermijnen en de steun van Iran verliezen. Het piekert er dan ook niet over te ontwapenen. Israel grijpt vanwege de onmacht van het Libanese staatsapparaat met enige regelmaat zelf in om de wederopbouw en herbewapening van Hezbollah te verstoren. Onlangs werd daarbij het brein achter die hersteloperatie gedood. Desondanks blijven de religieuze fanatici van Hezbollah onverstoorbaar doorgaan in hun heilige oorlog tegen de Joodse staat.
Historische gesprekken
De weigering van Hezbollah en het falen van de Libanese strijdkrachten maken het risico op een hervatting van de oorlog met Israel op korte termijn reëel. Volgens ingewijden zien Israelische functionarissen het definitief mislukken van de wapenstilstand en de resumptie van gevechtshandelingen met Hezbollah zelfs als onvermijdelijk. Dat wordt versterkt door onophoudelijke pogingen van de terreurgroep om het wapenarsenaal juist aan te vullen, in plaats van het in te leveren. Het Iraanse regime blijft de belangrijkste leverancier van materieel en steun, iets wat het niet van plan is om op te geven. In het geval van nieuwe escalatie zou Teheran bovendien regionaal willen escaleren, met behulp van milities in Irak, Syrië en de Westelijke Jordaanoever.
Teneinde die escalatie te voorkomen is Libanon tot de opmerkelijke stap overgegaan om voor het eerst in decennia directe gesprekken aan te knopen met Israel. Dat is historisch te noemen, daar het land de Joodse staat niet erkent. Begin dit jaar vonden ook wel gesprekken plaats, maar destijds onofficieel. Bemiddeld door de VS gaan de gesprekken officieel over economische zaken, maar ook de situatie in Zuid-Libanon wordt besproken. Een woordvoerder van premier Netanyahu noemde het ‘een eerste stap in het opbouwen van een relatie en economische samenwerking tussen Israel en Libanon.’ Netanyahu stuurt al langer aan op het toevoegen van Libanon aan de Abrahamakkoorden, tevens een vurige wens van Trump.
Op ramkoers
De diplomatieke doorbraak zorgt dan weer voor kwaad bloed bij Hezbollah. Bij monde van zijn propagandadoorgeefluik Al-Akhbar, de Hezbollahkrant, noemt de terreurbeweging de diplomatie van de Libanese regering ‘capitulatiebeleid.’ Al eerder uitte Hezbollah beschuldigingen van ‘hoogverraad’ aan het adres van de Libanese regering en verweet het hen ‘Libanon uit te leveren aan de zionistische entiteit.’ Het is duidelijk dat het niet botert tussen de terreurbeweging en de regering. Zolang de impasse over de ontwapening voortduurt, blijft Hezbollah lijdend voorwerp van Israelisch militair ingrijpen. Ook gisteren weer werden diverse terreurdoelen bestookt. Het is niet uitgesloten dat de jihadisten wederom heel Libanon mee de afgrond insleuren voor hun eigen perverse ideologie en vernietigingsdrang. Het is de hardleersheid van de radicale islam in optima forma.
Bij Hezbollah zijn de druiven zuur nu Libanon directe gesprekken houdt met Israel. Propagandakrant Al Akhbar beticht de Libanese regering van capitulatiebeleid.