Dossier: BDS - de boycotbeweging tegen Israel

BDS - van 'Boycott, Divestment, and Sanctions' of Boycot, Desinvesteren en Sancties - is de internationale boycotbeweging tegen Israel. De BDS-beweging bepleit een internationaal isolement van Israel. Daarom zet de BDS-campagne overheden, bedrijven, universiteiten en andere instellingen die op wat voor manier dan ook samenwerken met Israel, onder druk om die samenwerking te beëindigen. BDS zegt een einde te willen maken aan de bezetting en de onderdrukking van Palestijnen. In de praktijk blijkt BDS een tactiek om het bestaansrecht van Israel te ondermijnen. 

Geschiedenis van BDS

De boycotbeweging vóór de stichting van Israel
De boycot van Joodse producten en bedrijven uit Israel is een tijdloos fenomeen. Al tijdens de Ottomaanse overheersing (1516-1917) riepen de Arabieren regelmatig op tot boycots. Toen Palestina na de Eerste Wereldoorlog een Brits mandaatgebied werd, en de Britten langzaamaan de rechten van de Joodse bevolking in hun historische thuisland begonnen te erkennen, werd de roep om een boycot luider. Tussen 1909 en 1939 namen de Arabieren in het mandaatgebied minimaal 13 keer het initiatief om Joden te boycotten. Deze campagnes waren over het algemeen echter slecht georganiseerd en niet effectief.

Israelboycot van de Arabische Liga
De eerste goed georganiseerde en duurzame boycotcampagne, die tot op de dag van vandaag voortduurt, ontstond direct na de Tweede Wereldoorlog: de boycot door de Arabische Liga. Terwijl eerdere pogingen vooral als doel hadden om de groei van het aantal Joden in Palestina te voorkomen, richtte de Arabische Liga zich al gauw op het politiek en economisch isoleren van de jonge staat Israel en zijn Joodse bevolking. De officiële resolutie riep op tot het verspreiden van antizionistische propaganda en werd beschouwd als een aanvulling op pogingen van de Arabische staten om Israel militair te vernietigen.

De Durbanconferentie
De hedendaagse BDS-beweging, gelanceerd in de zomer van 2005 door Palestijnse organisaties, bouwt voort op het model van de Arabische Liga-resolutie. Daarnaast maakt BDS deel uit van de zogeheten ‘Durban-strategie’, vier jaar eerder geformuleerd tijdens een VN-conferentie in Durban, Zuid-Afrika. In Durban werd het plan opgevat om Israel als een “racistische apartheidsstaat” af te schilderen, die zich schuldig zou maken aan het “systematisch plegen van racistische misdaden, waaronder oorlogsmisdaden, volkerenmoord en etnische zuiveringen”. Tijdens de VN-top werden Joodse deelnemers antisemitisch bejegend en besloten de regeringsdelegaties van Amerika, Israel en Canada te vertrekken. De slotverklaringen van Durban – waarin zionisme gelijkgesteld werd met racisme – bleken later het startschot voor de delegitimiseringscampagne van BDS.

In 2004 werd de Palestinian Campaign for the Academic and Cultural Boycott of Israel (PACBI) opgericht, onder leiding van Omar Barghouti (bekend van de uitspraak “We zijn tegen een Joodse staat in welke vorm dan ook, in welk deel dan ook van Palestina”). In 2005 volgde de vanuit Ramallah gecoördineerde oproep tot BDS. Sindsdien lobbyt het fijnmazige netwerk van internationale BDS-organisaties voor de volledige politieke, economische, wetenschappelijke en culturele uitsluiting van Israel.

Afbeelding van Omar Barghouti, oprichter van de BDS-beweging. Via weblog Legal Insurrection.