‘Nederland blijft zorgen uiten over antisemitisme en antizionisme Iran’

Nederland brengt met regelmaat zorgen over antisemitisme en antizionisme over in gesprekken met het Iraanse regime en zal dit blijven doen. Dat schrijft minister Blok (Buitenlandse Zaken) in reactie op Kamervragen van de PVV. De fractie had minister Blok opgeroepen om Iran op het matje te roepen, nadat de historische Joodse graftombe van Ester en Mordechai in Hamadan werd beschadigd bij een brandstichting. De aanval volgde na eerdere dreigementen van Iraanse militanten, verbonden aan het regime.

Blok wil de Iraanse autoriteiten echter niet aanspreken op dit specifieke voorval. Volgens Blok staat de tombe van Ester en Mordechai geregistreerd als cultureel erfgoed en is het daarom niet nodig om Iran te vermanen. De minister herhaalt hiermee zijn eerdere woorden: voor de brandstichting zei hij ook al dat er “geen noodzaak” leek te bestaan om bij Iran aan te dringen op het belang van het beschermen van Joodse heilige plaatsen.

Minister Blok (Buitenlandse Zaken) op bezoek in Iran

Minister Blok (Buitenlandse Zaken) op bezoek in Iran

Ester en Mordechai zijn de hoofdpersonen van het Bijbelboek Ester. Het tweetal wist, ongeveer 450 jaar voor de gangbare jaartelling, de Joden in het Perzische rijk te redden van een massamoord. Volgens sommigen werden Ester en Mordechai na hun dood begraven in Hamadan, circa 360 kilometer ten zuidwesten van Teheran. Het mausoleum is al eeuwenlang een bedevaartsoord voor Perzische Joden. De laatste jaren wordt de tombe echter regelmatig met sloop bedreigd. Ook worden er antisemitische demonstraties georganiseerd bij het pelgrimsoord.

In februari dit jaar deed een Iraanse militie weer een oproep om het mausoleum te verwoesten. In een verklaring zeiden militante studenten, verbonden aan de Iraanse Revolutionaire Garde, de tombe om te willen bouwen tot een Palestijns consulaat. Kort na het verschijnen van de publicatie probeerden leden van de Iraanse paramilitaire militie Basij de tombe te bestormen. In mei volgde de brandstichting, waarbij de tombe beschadigd werd. Hoe groot de omvang van de schade precies is, is onbekend. Volgens het regime zelf zijn enkel elektriciteitskabels en een tapijt in vlammen opgegaan.

‘Laffe daad’
De PVV vroeg of minister Blok, in navolging van de Amerikaanse gezant voor antisemitismebestrijding, de “laffe daad” openlijk wilde veroordelen. Dat wilde hij in dit specifieke geval niet. “Nederland brengt met regelmaat zorgen over antisemitisme en antizionisme in Iran over in gesprekken met de Iraanse autoriteiten en zal dit blijven doen,” zo schrijft hij. Volgens de minister hebben de lokale autoriteiten in Hamadan aangegeven dat er een zaak is geopend om de toedracht van het incident te onderzoeken. “De schade aan de graftombe lijkt gelukkig beperkt,” aldus Blok.

Zoals Blok in maart reeds aangaf is hij van mening dat de tombe van Ester en Mordechai adequaat beschermd wordt middels nationale wetgeving. Dit herhaalt hij in de antwoorden van dinsdag: “De graftombe van Ester en Mordechai staat geregistreerd als cultureel erfgoed bij de Iraanse Cultural Heritage and Tourism Organization. Dit betekent dat Iran in samenwerking met UNESCO zorg draagt voor het behoud van dit erfgoed.” Deze claim wordt overigens door verschillende NGO’s weersproken: het pelgrimsoord zou deze status reeds in 2011 zijn verloren.

Dreigende taal
Irans hoogste leider Ali Khamenei, evenals Iraanse media, vergeleken Israel de afgelopen weken onder andere met een kankergezwel en een virus. De PVV-fractie wilde weten in hoeverre Blok denkt dat dit antisemitisme bijdraagt aan het beschermen van de tombe van Ester en Mordechai. Blok veroordeelt de uitspraken van het Iraanse regime: “De dreigende taal van de Opperste Leider ten aanzien van Israel is onacceptabel,” aldus de minister.

“Daarom heeft Hoge Vertegenwoordiger [van de Europese Unie] Borrell, mede op aandringen van Nederland, op 21 mei ook een heldere veroordeling van dergelijke praktijken uitgebracht.” Borell noemde de uitlatingen van Iran toen een “dreiging voor internationale vrede en veiligheid”. Volgens Blok staan de woorden van ayatollah Khamenei echter los van de taak van de Iraanse regering en UNESCO om cultureel erfgoed te beschermen. 

Afbeelding: Ministerie van Buitenlandse Zaken