“Onbevredigende uitleg” over versnelde bijdrage aan UNRWA

Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on Google+Share on LinkedInDigg thisShare on RedditEmail this to someonePrint this pageDeel dit

Na een debat en antwoorden op Kamervragen betreffende de versnelde Nederlandse bijdrage van 13 miljoen euro aan UNRWA, spreekt SGP-fractieleider Kees van der Staaij van een “onbevredigende uitleg.” Hij noemt het een “politiek buitengewoon ongelukkige actie.”

Nadat de Amerikaanse president Trump miljoenen aan hulpgeld aan UNRWA had ingehouden, heeft de minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Sigrid Kaag de jaarlijkse bijdrage van Nederland versneld aan de VN-organisatie voor Palestijnse vluchtelingen overgemaakt.

Naar aanleiding van de versnelde overmaking van de jaarbijdrage aan UNRWA, hadden Joël Voordewind (CU), Bente Becker (VVD) en Anne Kuik (CDA) vragen ingediend. Op dezelfde dag als de beantwoording van deze vragen door minister Kaag, hield de Buitenlandcommissie een overleg met minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra, waar de UNRWA-kwestie ook ter sprake kwam. Overigens had vorige week PVV-Kamerlid Danai van Weerdenburg ook mondelinge vragen gesteld, die vanwege de afwezigheid van Kaag door Zijlstra in de Kamer werden beantwoord.

Versnelde bijdrage is geen gatopvulling
Minister Kaag laat in haar schriftelijke antwoorden weten dat de versnelde overmaking niet bedoeld is om het financieringstekort bij UNRWA op te vullen. Deze bijdrage was namelijk al voorzien in de begroting van het ministerie van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Het bedrag van 13 miljoen is slechts versneld beschikbaar gesteld “om een acuut financieringsprobleem te mitigeren en UNRWA de kans en tijd te geven om andere donoren te vinden.” Tijdens het Buitenlandse Zaken Overleg gisteravond herhaalde minister Zijlstra dit standpunt. “Het geld pas overmaken in september, terwijl de boel dan al ingestort is, zou slordig zijn,” aldus de VVD-minister.

Overigens is Nederland niet het enige land dat tot een dergelijke actie is overgegaan. In de vragenbeantwoording noemt Kaag meerdere westerse landen die ook hun jaarbijdrage versneld beschikbaar hebben gesteld. Om het gat bij de VN-organisatie te dichten, zal Nederland samen met Europese partners “Arabische landen en andere partners oproepen om de financiële bijdrage aan UNRWA aanzienlijk te verhogen,” aldus de D66-minister.

Hoe is het besluit genomen?
Er is onduidelijkheid over hoe het Kabinet precies tot het besluit van de versnelde overdracht is gekomen. Naar verluidt had minister Kaag een half uur na een coalitieoverleg het groene licht gegeven voor de beschikbaarstelling, zonder dit tijdens die eerdere vergadering te hebben besproken. Dit tot irritatie en verbazing bij de rest van de coalitie, die dus niet op de hoogte was . Het feit dat de schriftelijke vragen betreffende de kwestie zijn ingediend door Kamerleden van drie verschillende coalitiepartijen, draagt bij aan dit vermoeden.

Desondanks beweren ministers Kaag en Zijlstra dat het een besluit van het Kabinet betreft. Van een eenpersoonsactie op het ministerie van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking wordt door de bewindspersonen niet gesproken. Een vraag door Van der Staaij over hoe het besluit is genomen, werd door Zijlstra tijdens het overleg ontweken door verder te praten over de irritatie naar aanleiding van de plotselinge Amerikaanse kortingen op UNRWA en te verwijzen naar een toekomstig debat met zijn collega Kaag. 

Eenzijdig besluit VS
De SGP-fractieleider wilde weten of er niet beter overlegd had kunnen worden met de VS over een gezamenlijke koers ten aanzien van de VN-organisatie voor Palestijnse vluchtelingen. Volgens Van der Staaij `loopt Nederland met haar versnelde bijdrage door de politieke bedoelingen van Trump heen. De Amerikaanse president had op de subsidie aan UNRWA bezuinigd om de Palestijnen tot onderhandelingen met Israel te dwingen. Zijlstra liet weten zich niet in deze redenering te kunnen vinden. Het gaat namelijk om humanitaire bijstand. De VVD-bewindsman vindt het niet kunnen dat dit als een drukmiddel wordt gebruikt op de PA. Het Nederlandse standpunt is dat hulpgeld niet gepolitiseerd moet worden, aldus Zijlstra.

Daarnaast liet de minister weten dat zowel Nederland als de EU van te voren niet ingelicht waren over de Amerikaanse intenties om op UNRWA te bezuinigen. Ook daarom vindt hij het besluit van de VS niet slim. Als er overleg was geweest, had Nederland mogelijk kunnen besluiten om in deze kwestie met de Amerikanen samen te werken, zo liet de VVD-bewindspersoon weten. Het kan echter niet zo zijn dat de VS zomaar een besluit neemt en dat Nederland zich daar dan bij aansluit, aldus Zijlstra.

Zijlstra verbaasd over Palestijnse aanschaf vliegtuig
Voordewind vroeg tijdens het overleg van minister Zijlstra om een reactie naar aanleiding van de berichtgeving over de aanschaf van een privéjet van 50 miljoen dollar door de Palestijnse autoriteit. De VVD-bewindspersoon gaf aan de verbazing te delen. “Het geeft een vreemd beeld.” De minister wist wel te melden dat voor de aankoop van het vliegtuig geen Nederlands of Europees belastinggeld is gebruikt. Op Twitter suggereerde Voordewind daarop dat Abbas het geld had kunnen gebruiken om de tekorten bij UNRWA te dichten.

Extra geld naar UNRWA niet uitgesloten
Een aanvullende bijdrage van Nederland aan de VN-organisatie voor Palestijnse vluchtelingen wordt niet uitgesloten. Minister Kaag heeft laten weten dat het Kabinet momenteel niet voornemens is extra geld aan UNRWA over te maken. De situatie zal echter later in het jaar opnieuw bekeken worden. Kaag laat daarbij weten dat Nederland de afgelopen jaren weleens meer additionele bijdragen aan de VN-organisatie heeft gegeven. 

Zo zijn zogenaamde Emergency Appeals een regelmatig terugkerend fenomeen bij UNRWA. Er wordt dan een oproep aan donoren gedaan om extra geld te doneren naar aanleiding van tekorten of ontstane noodsituaties die extra aandacht vragen.

“Onbevredigende uitleg”
Een aantal Kamerleden hebben aangegeven niet tevreden te zijn met de toelichting van het Kabinet. Zo spreekt Kees van der Staaij van een “onbevredigende uitleg.” De kous lijkt er dan ook nog niet af te zijn en het onderwerp zal ongetwijfeld nog aan bod komen in aankomende debatten en overleggen.