Steeds meer duidelijkheid over linkse samenwerking bij verkiezingen

Meretz heeft een linkse alliantie met de nieuwe partij Democratisch Israel van Ehud Barak gesloten. Eerder besloot Orly Levy (Gesher) samen met de Arbeidspartij aan de verkiezingen deel te nemen. De pogingen tot samenwerking op links worden daarmee steeds concreter.

Ehud Barak, die nu een linkse alliantie met Meretz aangaat

Voormalig premier Ehud Barak. Bron: Adi Cohen Zedek/Wikimedia Commons.

Nu de deadline voor de indiening van de kieslijsten (1 augustus) nadert, verschijnt er steeds meer informatie over de samenwerkingsverbanden waarin de Israelische partijen aan de verkiezingen op 17 september zullen deelnemen. En waar er op rechts momenteel met name slechts speculatie is, wordt ter linkerzijde van het politieke spectrum al het een en ander duidelijk.

De oprichting van de Democratische Unie

Voormalig Arbeidspartij-premier Ehud Barak zou deze keer met zijn eigen, onlangs opgerichte partij Democratisch Israel aan de verkiezingen deelnemen. Direct al riep hij niettemin op tot linkse samenwerking, met als bedoeling om gezamenlijk Netanyahu’s pad naar een nieuw premierschap te blokkeren.

Nu hebben Democratisch Israel en Meretz zich verenigd onder de naam Democratische Unie. De naam verwijst naar het idee dat de alliantie een alternatief vormt voor Netanyahu’s politiek, die volgens linkse partijen de democratie uitholt. Daarnaast vindt de Democratisch Unie dat rechtse partijen het Joodse aspect van Israel als Joodse en democratische staat steeds vaker laten prevaleren boven het democratische aspect. Hier keert deze alliantie zich tegen.

Saillant detail is dat de tweede plaats van de Democratische Unie wordt ingenomen door Stav Shaffir, die momenteel voor de Arbeidspartij in de Knesset zetelt. Zij was al langer ontevreden over de koers van de Arbeidspartij.

Ehud Barak zelf is pas op plek 10 te vinden. Hier zijn twee redenen voor te bedenken: dat hij de aandacht niet op zich wil vestigen nadat hij in verband is gebracht met het schandaal rondom de Amerikaanse miljonair Jeffrey Epstein. Of dat hij vertrouwen in een sterk resultaat voor Democratisch Israel wil uitstralen en verwacht dat hij ook op plek tien zal worden verkozen.

Levy (Gesher) op lijst Arbeidspartij

Eerder deze week kondigde Arbeidspartij-leider Amir Peretz een “dramatische” persconferentie aan. Men speculeerde over een alliantie tussen de twee belangrijkste linkse partijen: Peretz’ Arbeidspartij en Meretz. Uiteindelijk bleek dat Peretz ietwat had overdreven. Orly Levy, leider van de partij Gesher die de kiesdrempel in april niet haalde, verscheen ten tonele en zal in september op de lijst van de Arbeidspartij prijken. Levy had zich eerder van Israel Ons Huis afgesplitst en richt zich met name op sociaal-economische thema’s: zij wil sociaal zwakkeren helpen. In die zin sluit haar agenda goed aan op die van de Arbeidspartij.

Het is echter de vraag of Levy’s kiezers ook op de Arbeidspartij willen stemmen, die omstreden sociaal-culturele bagage met zich meedraagt. Critici verwijten Peretz dat hij Levy niet drie plaatsen in de top-10 van de Arbeidspartij had moeten beloven, omdat zij de partij niet zoveel stemmen zou opleveren. Bovendien zou de alliantie met Levy het sluiten van een akkoord met Meretz bemoeilijken.

Mogelijke brede linkse alliantie

De partijen hebben nog een week de tijd om akkoorden te sluiten en zo gezamenlijk aan de verkiezingen deel te nemen. Volgens de huidige stand van zaken zouden links van Blauw en Wit nu twee allianties aan de verkiezingen deelnemen: de Arbeidspartij (samen met Gesher) en de Democratische Unie (Meretz en Barak).

Ook de formatie van een nog bredere linkse alliantie tussen al deze partijen kan echter niet worden uitgesloten. Op die manier zouden alle linkse partijen gegarandeerd boven de kiesdrempel eindigen, wat het aantal linkse zetels zou maximeren. En nu Blauw en Wit aan momentum lijkt te hebben ingeboet, zou zo’n brede linkse alliantie voor veel centrum-linkse kiezers misschien een beter alternatief tegen Netanyahu zijn. Ten opzichte van de verkiezingen in april zou links dan versterkt worden.