Hamas wijst vijftien miljoen dollar uit Qatar af

IN ISRAEL / Door: ELKAN VAN DER RAAF / 25 jan 2019 GAZA HAMAS QATAR

Nadat het Israelische veiligheidskabinet gisteren goedkeuring had gegeven voor het doorlaten van een tranche van vijftien miljoen dollar tot de Gazastrook, heeft terreurbeweging Hamas – die de kustenclave regeert – het geld afgewezen. Er wordt gevreesd voor een escalatie.

Gisteren maakte Hamas in een persconferentie bekend de vijftien miljoen dollar niet te accepteren. De terreurbeweging, die eerder nog Israel bedreigde met geweld als het geld niet geleverd zou worden, noemt het nu opeens “politieke chantage”. “Gaza weigert onderdeel te zijn van de verkiezingsfestiviteiten,” aldus Khalil al Hayya, de adjunct-chef van Hamas in de Gazastrook. 

Volgens Al Hayya had Israel “ontoelaatbare” eisen gesteld in ruil voor het geld. De weigering het geld in ontvangst te nemen is een reactie op de “acties door de bezetter, waaronder pogingen om zich niet aan de wapenstilstandsakkoorden te houden,” aldus de adjunct-chef van Hamas. Eerdere betalingen die Israel had doorgelaten zijn door de machthebbers in Gaza overigens wel geaccepteerd.

De 15 miljoen dollar is onderdeel van een betalingsprogramma van 90 miljoen dollar van Qatar om de salarissen van civiele ambtenaren in de Gazastrook te betalen. Sinds Hamas de kustenclave in handen heeft, heeft de Palestijnse Autoriteit sancties opgelegd om zo teruggave van het territorium af te dwingen. Verzoening tussen Hamas en de PA blijft echter uit, en een oplossing lijkt voorlopig niet in zicht. Verschillende ad hoc programma’s zijn opgetuigd om te voorkomen dat Gaza in anarchie vervalt – waaronder de door Qatar gesubsidieerde ambtenarensalarissen.

Kritiek op Netanyahu
Critici in Israel zien echter in het doorlaten van de miljoenen een vorm van beschermingsgeld betalen. De afgelopen weken liet Hamas regelmatig geweld aan de grens toe wanneer sprake was van vertragingen van de transfers van de betalingen. Deze week zag de IDF overigens in de goedkeuring om het geld over te dragen de beste manier om de rust te bewaren.

Na de weigering door Hamas kon de Israelische premier Benjamin Netanyahu dan ook op kritiek van verschillende politieke rivalen rekenen, niet allerminst vanwege de naderende verkiezingen. Avi Gabbay, die de Arbeiderspartij leidt, noemt het doorlaten van het geld een “omkoping” die zelfs door terroristen niet wordt geaccepteerd. Volgens Gabbay gooit de leider van Likoed de nationale eer te grabbel en moet Israel in plaats daarvan haar banden met gematigde Arabische staten inzetten om veiligheid te bewerkstelligen.

Tzipi Livni van Hatnua vergelijkt het doorlaten van het geld met het betalen van beschermingsgeld aan de maffia. Volgens Livni heeft Netanyahu Israel in een gevaarlijke positie gebracht en wordt het land door Hamas bij de nek vastgehouden. 

Vrees voor een escalatie
Gisteren pendelde de Qatarese gezant Mohammed al Emadi tussen Gaza en Israel om een oplossing te vinden. Tijdens zijn persconferentie beweerde Al Hayya dat Al Emadi begrip heeft voor de positie van Hamas. Israel zal bovendien “een prijs betalen.”

Gevreesd wordt voor een escalatie. Troepen van Hamas zouden in verhoogde staat van paraatheid zijn en verwacht wordt dat vandaag door de bestuurders van Gaza geen restricties worden opgelegd aan de relschoppers aan de grens met Israel. 

Terreurbeweging Islamitische Jihad heeft haar steun uitgesproken voor het besluit van Hamas. Volgens de IDF stuurt deze op één na sterkste factie in Gaza aan op een escalatie, in opdracht van Iran. Islamitische Jihad wordt dan ook ervan verdacht achter de scherpschuttersaanval van eerder deze week te zitten. 

Vanwege de mogelijkheid van een escalatie, zijn extra Iron Dome-luchtafweersystemen bij Israelische gemeenschappen rondom de Gazastrook geplaatst. In centraal-Israel zijn ook Iron Domes ingezet, nadat Syrië bij de VN in antwoord op een Israelische luchtaanval had gedreigd met een aanval op Ben Gurion Airport bij Tel Aviv.