Hongarije: EU moet Trump-vredesplan een kans geven

IN ISRAEL / Door: ELKAN VAN DER RAAF / 21 jul 2020 ANNEXATIE EU HONGARIJE

Maandag heeft de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Péter Szijjártó een bezoek aan Israël gebracht. In tegenstelling tot de meeste andere lidstaten van de Europese Unie, staat Hongarije niet negatief tegenover het Trump-vredesplan voor Israël en de Palestijnen.

De Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Péter Szijjártó, de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Gabi Ashkenazi en de Israëlische minister van Wetenschap en Technologie Izhar Shay. De ministers droegen voor de gelegenheid mondkapjes met daarop de vlaggen van Hongarije en Israël naast elkaar.

Szijjártó was op bezoek in Jeruzalem om overeenkomsten om meer samenwerking op het gebied van wetenschap te bewerkstelligen. Israël en Hongarije hebben maandag een afspraak voor gezamenlijk ruimteonderzoek en een akkoord voor studiebeurzen voor Israëli’s die in Hongarije studeren ondertekend. Daarnaast is gesproken over het uitbreiden van de economische activiteiten tussen de twee landen en het gezamenlijk produceren van ventilators voor coronapatiënten.

Tijdens de persconferentie met de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken en zijn Israëlische collega Gabi Ashkenazi was aandacht voor de positie van Hongarije ten aanzien van het Israëlisch-Palestijnse conflict, in het bijzonder binnen de Europese Unie. Volgens Ashkenazi begrijpt Hongarije de positie van Israël en ziet het Europese land in dat er momenteel “significante regionale kansen zijn, in het bijzonder het vredesinitiatief van president Trump”.

In een interview met The Jerusalem Post stelt Szijjártó dat de EU het vredesplan van Trump een kans moet geven. “Alle plannen die tot nu toe naar voren zijn gebracht hebben gefaald”, aldus de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken. “Als je kijkt naar het Trump-plan, geloven wij dat het de meeste hoop heeft om de basis te vormen voor succesvolle onderhandelingen. Daarom hebben wij het EU-statement dat het plan veroordeelt toen het werd gepubliceerd, tegengehouden”.

In plaats van een gezamenlijke verklaring namens alle EU-lidstaten, kwam EU-Hoge Vertegenwoordiger Josep Borrell hierop een week na publicatie van het Amerikaanse vredesplan met een eigen statement. Borrell stelde hierin dat het voorstel van president Trump afwijkt van internationaal overeengekomen parameters. 

‘zeer contraproductief’ Israël te beoordelen over iets dat nog niet heeft plaatsgevonden

Vorige maand kwam de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Heiko Maas naar Israël om te waarschuwen niet over te gaan tot annexatie van delen van de Westelijke Jordaanoever. De Westoever werd na de Israëlische onafhankelijkheidsoorlog van 1948 geannexeerd door Jordanië. Tijdens de Zesdaagse Oorlog in 1967 veroverde Israël de Westoever, nadat Jordaanse artillerie de Joodse staat onder vuur nam. Onder de Oslo-akkoorden van 1993 getekend tussen Israël en de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO), is de Westoever verdeeld in drie verschillende gebieden – A, B en C.

Zone A valt geheel onder de Palestijnse Autoriteit (PA). In zone B is de administratie in handen van de PA maar de veiligheid in handen van Israël. Zone C is geheel in Israëlische handen en valt onder de militaire wetgeving in Israël. De bedoeling was dat de Oslo-akkoorden een opmaat naar een permanente tweestatenoplossing zou zijn, maar latere onderhandelingen hebben niet tot een dergelijke overeenkomst geleid.

Het regeerakkoord van de nieuwe Israëlische coalitie bevat een provisie waarmee Benjamin Netanyahu’s Likoed vanaf 1 juli een voorstel in stemming mag brengen omtrent het toepassen van Israëlisch recht in bepaalde nederzettingen in zone C van de Westelijke Jordaanoever. Het uitbreiden van dit Israëlische recht zou in lijn zijn met het vredesplan van de Amerikaanse president Donald Trump. Hoewel er juridisch-technisch gezien geen sprake is van annexatie – dan moet het gaan om het annexeren van territoir van een andere soevereine staat – wordt het uitbreiden van Israëlisch recht naar de Joodse gemeenschappen op de Westoever in de volksmond annexatie genoemd.

Op 1 juli gebeurde echter niks. Toen Maas in Israël was, gaf zijn Israëlische collega Ashkenazi dan ook al aan het “prematuur” te achten hierover te spreken, daar er nog geen besluit genomen zou zijn. De Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken lijkt een vergelijkbare kijk op de zaak te hebben. “Laten we wachten totdat Israël een besluit neemt”, aldus Szijjártó. Volgens de Hongaarse minister is het “zeer contraproductief” Israël te beoordelen over iets dat nog niet heeft plaatsgevonden.

Opties in kaart als Israël overgaat tot annexatie

Niet alle EU-lidstaten denken hier echter hetzelfde over als Hongarije. In een brief eisen elf ministers van Buitenlandse Zaken van Borrell dat de EU een lijst opstelt met mogelijke reacties als Israël overgaat tot het uitbreiden van soevereiniteit naar delen van de Westelijke Jordaanoever. De brief is ondertekende door de Buitenlandse Zaken-ministers van België, Denemarken, Finland, Frankrijk, Italië, Ierland, Luxemburg, Malta, Nederland, Portugal en Zweden.

De brief aan de EU-Hoge Vertegenwoordiger is ook door de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok ondertekend. De minister is door de Tweede Kamer opgeroepen om , bij voorkeur met gelijkgestemde andere landen, “opties in kaart te brengen van (mogelijk) te nemen maatregelen indien Israel overgaat tot annexatie van Palestijns gebied”.