Nieuwe vragen Omtzigt en Van Helvert over subsidie voor Palestijnse terreurclub

Pieter Omtzigt en Martijn van Helvert (CDA) hebben dinsdag nieuwe Kamervragen ingediend over de Nederlandse miljoenensubsidie voor de Palestijnse NGO waar terreurverdachten in dienst waren. Twee weken geleden gaf minister Kaag (Ontwikkelingssamenwerking) eindelijk toe dat de door Nederland gesubsidieerde organisatie UAWC twee verdachten van een dodelijke bomaanslag in dienst had. De CDA-Kamerleden zijn nog niet klaar met de kwestie en willen weten wanneer ministers Kaag en Blok (Buitenlandse Zaken) op de hoogte zijn gebracht van de verdenkingen aan het adres van de UAWC-medewerkers, en waarom de financiering niet eerder is stopgezet.

De vragen van dinsdag zijn een aanvulling op de eerdere vragen van twee weken terug. Ze komen op dezelfde dag waarop kranten opnieuw berichtten dat de minister de afgelopen jaren meerdere keren werd gewaarschuwd voor de banden tussen de UAWC en het terroristische Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP), maar de club toch bleef subsidiëren. “Wij vragen ons af hoe het kan dat pas vorige maand een extern onderzoek is aangekondigd, terwijl in augustus vorig jaar al aan Nederland is gemeld dat de twee UAWC-medewerkers verdacht worden van betrokkenheid bij de aanslag,” zo licht Omtzigt zijn vragen toe in Het Parool.

Op 23 augustus 2019 vond een dodelijke bomaanslag plaats bij de Ein Dubin-bron, nabij de nederzetting Dolev. De 46-jarige rabbijn Eitan Shnerb en zijn 19-jarige zoon Dvir raakten gewond toen het explosief afging. De 17-jarige Rina kwam bij de aanval om het leven. Na de aanslag heeft de Israelische veiligheidsdienst Shin Bet een aantal terreurverdachten gearresteerd, die allen tot dezelfde PFLP-cel zouden behoren die achter de aanslag zit. Samer Arbid wordt ervan verdacht de celleider te zijn. Arbid was eerder de financieel directeur van de UAWC.

Een andere medewerker van UAWC, Abdul Razeq Farraj, wordt ook verdacht van betrokkenheid bij de aanslag. Hij zou volgens de aanklacht samen met hoofdverdachte Arbid verantwoordelijk zijn geweest voor het voorbereiden van de aanval. Arbid hield Farraj op de hoogte van alle ontwikkelingen, en de laatstgenoemde rekruteerde ook nieuwe terroristen. Hoewel Farraj sinds 1985 om de haverklap werd opgepakt voor terroristische activiteiten, ging hij 2017 als vertegenwoordiger van de UAWC op de foto met Nederlandse ambtenaren. Op die foto staat ook PFLP-terrorist Ubai Aboudi.

‘Landbouworganisatie’ van de PFLP

Ook andere banden tussen de UAWC en de PFLP zijn uitgebreid gedocumenteerd. USAID, het Amerikaanse agentschap voor ontwikkelingssamenwerking, noemde de UAWC reeds in 1993 (!) de “landbouworganisatie” van de PFLP. De Palestijnse factie Fatah zegt eveneens dat de UAWC gelieerd is aan de PFLP. In het rapport Terrorists in Suits van het Israëlische ministerie van Strategische Zaken komen ook meerdere banden tussen PFLP-leden en de Palestijnse NGO naar voren. Verschillende organisaties — waaronder CIDI, NGO Monitor, UK Lawyers for Israel, het International Legal Forum en Shurat HaDin — waarschuwden Kaag de afgelopen jaren voor de terreurbanden.

De Israelische NGO Shurat HaDin stuurde zelfs in 2012, zeven jaar voor de bomaanslag waarbij de 17-jarige Rina om het leven kwam, al een brief naar de Nederlandse vertegenwoordiging in de Palestijnse stad Ramallah. Een woordvoerder van minister Kaag laat tegenover Het Parool weten dat Nederland op de hoogte was van de aantijgingen. Desondanks concludeerde de regering een jaar later dat er geen belemmeringen bestonden om een samenwerking aan te gaan met de UAWC, en maakte het ministerie van Buitenlandse Zaken tussen 2017 en 2020 11.7 miljoen euro over naar de organisatie.

‘Geen aanwijzingen’

Over de jaren heen is Nederland vol blijven houden dat de regering “geen aanwijzingen” heeft dat de UAWC banden zou onderhouden met de PFLP. Zelfs nu nog, nadat Kaag moest toegeven dat UAWC-medewerkers verdacht worden van de bomaanslag, blijft Kaag deze overduidelijke connectie ontkennen. “Nee, er zijn geen aanwijzingen bekend bij Nederland en andere donoren dat UAWC banden onderhoudt met de PFLP. Subsidiëring had dan geen doorgang kunnen vinden,” aldus de minister twee weken terug.

Naar verwachting zullen de antwoorden op de 14 zeer gedetailleerde Kamervragen van Omtzigt en Van Helvert, evenals de eerdere vragen, meer inzicht geven in hoe het ministerie de afgelopen jaren talloze waarschuwingen negeerde. Kaag laat tevens een onafhankelijk onderzoek uitvoeren naar de terreurbanden. Het is niet uitgesloten dat, als het onderzoek dit najaar is afgerond, de financiering wordt hervat. Tegenover het Algemeen Dagblad geeft Kaag echter toe dat er nog geen onderzoekers zijn gevonden om de UAWC door te lichten.

2020Z14478

(ingezonden 4 augustus 2020)

Vragen van de leden Van Helvert en Omtzigt (beiden CDA) aan de ministers van Buitenlandse Zaken en voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking over de financiering van UAWC met Nederlands belastinggeld en de overeenkomst tussen Nederland en de UAWC nadat bekend geworden was dat twee hooggeplaatste medewerkers van de UAWC verdacht worden van een terroristische aanslag

1. Herinnert u zich dat u aan de Kamer heeft meegedeeld dat u de financiering van de Union of Agricultural Work Committees (UAWC) heeft opgeschort omdat twee medewerkers verdacht worden van een terroristische aanslag?

2. Hoeveel indirecte financiering van Nederlands belastinggeld (via NGO’s en multilaterale organisaties) ontvangt de UAWC in 2020?

3. Betekent dit ook dat indirecte financiering (via NGO’s en multilaterale organisaties) aan de UACW ook is opgeschort? Zo nee, waarom niet?

4. Klopt het dat de passages van de subsidie-overeenkomst tussen Nederland (“the minister”) en UAWC (“the other party’) de volgende passages bevat:

  • Passage 6. The other party must notify the Minister immediately in writing if it suspects or has discovered irregularities (including fraud or a violation of contract award procedures) relating to the implementation of the activities. It must specify the amount of money involved and the measures it has taken. The other party will include a list of all such notifications, amounts of money ans measures in the annual progress report or the final report.
  • Passage 18. The other party must take account of the fact that the Government of the Netherlands may be held responsible under international law for the implementation of the activity plan. With this in mind, the other party must refrain from supporting activities whose aim is to undermined the political autonomy of a state or to bring down a lawful government by unlawful means. In this regard, lawful or unlawful will be determined not only by the views of the government of the country in question, but also in accordance with international (or international law) standards.
  • Passage 20. The minister reserves the right to reduce or prematurely terminate the funding for this activity, suspend the transfer or instalments or demand repayment of all or part of the funds already transferred if the other party fails to fulfil its obligations under this agreement, or fails to fulfil them on time, or uses the resources for a purpose other than that for which the Minister made them available. Or if a third party…

5. Kunt u dit document, dat in mei 2016 is opgesteld, en latere modificaties, aan de Kamer doen toekomen?

6. Kunt u aangeven wie dit document namens de UAWC ondertekend heeft en wat zijn/haar positie was op het moment van ondertekenen?

7. Klopt het dat de overeenkomst ook een aantal deadlines bevat voor rapporten zoals

  • Kwartaalrapportages, die uiterlijk drie maanden na afloop van het kwartaal opgestuurd moeten worden?
  • Jaarlijkse rapportages, die uiterlijk 3 maanden na afloop van het kalenderjaar opgestuurd moeten worden?
  • Jaarlijkse financiele rapportages, die uiterlijk 3 maanden na afloop van het kalenderjaar opgestuurd moeten worden
  • Een jaarlijks ‘audit opinion and audit report’, die uiterlijk drie maanden na afloopt van het kalenderjaar opgestuurd moeten worden?

8. Kunt u elke melding die onder artikel 6 van de overeenkomst gedaan is aan de Kamer doen toekomen?

9. Wanneer is er onder artikel 6 een melding gedaan over het feit dat twee medewerkers van UACW verdacht worden van een terroristische aanslag?

10. Kunt u alle memo’s, emails etc, die de plv. SG, de SG, de minister van Buitenlandse Zaken en/of de minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking over UACW ontvangen hebben sinds 1 januari 2018, aan de Kamer doen toekomen?

11. Wanneer is de ambtelijke en politieke top van het ministerie geinformeerd over de arrestatie van twee door Nederland betaalde medewerkers van UAWC op verdenking van een terroristische aanslag?

12. Kunt u de volgende stukken aan de Kamer doen toekomen

  • Het jaarrapport over 2019;
  • Het financiële rapport over 2019;
  • de audit opinion en audit rapport over 2019;
  • alle kwartaalrapportages vanaf Q3 2019?

13. Heeft UACW zich onthouden van de activiteiten beschreven in paragraaf 18 van de overeenkomst? Kunt u dit antwoord uitgebreid toelichten?

14. Wat zijn de redenen geweest om tot nu toe geen gebruik te maken van artikel 20 van de overeenkomst?

15. Kunt u deze vragen een voor een en binnen drie weken beantwoorden?

1) Antwoord op schriftelijke vragen d.d. 20 juli 2020 (Aanhangsel van de Handelingen vergaderjaar 2019-2020, nr. 3572).