Herzog bezoekt Jordanië

IN ISRAEL / Door: LUUK SMIT / 6 sep 2021 EGYPTE HERZOG ISRAEL JORDANIE

De Israelische president Isaac Herzog heeft stiekem het buurland Jordanië bezocht. Daar heeft hij een uitgebreide ontmoeting gehad met koning Abdullah II. De twee spraken met name over grensoverschrijdende samenwerking, geopolitieke pijnpunten en de relatie tussen Israel en de Palestijnen.

Oude banden doen herleven

President Herzog benadrukte het belang van goede banden met Jordanië, die de laatste jaren niet al te best waren. In zijn ogen zijn goede banden met het buurland cruciaal voor een veiliger Israel dat zich tevens makkelijker in de regio kan bewegen. Aan Channel 12 liet hij na het bezoek weten een ‘fijne en nuttige avond’ te hebben gehad. 

In juli bezocht premier Naftali Bennett (Yamina) de Jordaanse hoofdstad Amman, om zo de banden tussen Israel en Jordanië nieuw leven in te blazen. Aldus analisten waren die banden gedurende de jaren-Netanyahu sterk bekoeld geraakt, en Bennett zag de noodzaak om de plooien glad te strijken. Ook minister van Defensie Benny Gantz (Blauw-Wit) bezocht eerder Amman. Het was tevens Gantz die recentelijk nog onder vuur kwam te liggen door een bezoek aan de Palestijnse president Mahmoud Abbas.

De banden tussen Israel en Jordanië zijn op gebied van veiligheid vrij sterk, maar zij komen regelmatig onder druk door ontwikkelingen en spanningen in Jeruzalem. Jordanië is de toezichthouder van de Al-Aqsamoskee en zij neemt die rol zeer serieus. Elke keer als er maar iets gebeurd in Jeruzalem, dan komt Amman snel met een statement over de ‘islamitische heiligdommen en karakter van Jeruzalem’, die Israel dan zou beschadigen of bedreigen. Op gebied van handel werken de landen op zich aardig goed samen, en er zijn tevens plannen om samen te werken op gebied van water- en energiemanagement.

Bovengenoemde rol ziet het Jordaanse koningshuis als een sterke legitimering van de dynastieke macht van de Hasjemieten, en zij heeft in het verleden fel gereageerd op voorstellen om de toezichtsrol op enige manier te veranderen. Koning Abdullah II hecht veel waarde aan zijn toezicht op de islamitische waqf (islamitische stichting) die de Tempelberg beheert. 

De rol van de Palestijnen zijn ook voor het Jordaanse koningshuis regelmatig reden tot kopzorgen. Al vanaf 1948 wonen er grote Palestijnse gemeenschappen, die regelmatig als staat-in-een-staat werden geclassificeerd. Deze situatie leidde in september 1970 waarin het Jordaanse leger korte metten maakte met de Palestijnse gemeenschap en haar terreurorganisaties. Vele Palestijnen, incluis de leiding van de PLO, vluchtte een jaar later naar Libanon. Daar zou de PLO een grote rol gaan spelen in de ontluikende Libanese Burgeroorlog (1975-1990). 

Nieuwjaarswensen uit Caïro

Vanuit Egypte kwamen dit weekend nieuwjaarswensen voor president Herzog en de Staat Israel. Daarnaast spraken zij over de bilaterale banden en gedeelde zorgen, Herzog bedankte Sisi voor het bewaken van de vrede op het Sinai-schiereiland.

De Egyptische president Sisi tracht de banden met Israel te versterken en zal binnenkort daarom premier Bennett ontvangen in Caïro. De twee landen werken, ondanks de koude vrede, goed samen op veiligheidsgebied. Zo hebben beide landen samengewerkt in de strijd tegen IS in de Sinaï en werken zowel Israel als Egypte samen om smokkel van en naar de Gazastrook te voorkomen.

Eerder deze week had Sisi een ontmoeting met de Jordaanse koning Abdullah II en de Palestijnse president Mahmoud Abbas in Caïro. De drie spraken daarbij over de Palestijnse zaak en een mogelijk nieuw Egyptisch vredesplan. Volgens de krant Rai al-Youm zou het initiatief binnenkort besproken met Amerikaanse, Europese, Arabische en Israelische functionarissen. Eerder lieten Palestijnse ambtsdragers nog weten weinig te zien in een vredesproces opgezet door de Amerikanen, maar ook premier Bennett ziet de komende tijd nog geen weg richting een vredesproces, mede doordat president Abbas Israel voor het ICC heeft gedaagd, wat bij Bennett kwaad bloed heeft gezet.