Verenigde Staten doneren 150 miljoen dollar aan UNRWA

IN MIDDEN-OOSTEN / Door: ELKAN VAN DER RAAF / 8 apr 2021 BIDEN UNRWA VS

De Verenigde Staten hervatten de financiële steun aan UNRWA. Minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken heeft 150 miljoen dollar aan de VN-organisatie voor Palestijnse vluchtelingen toegezegd.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken.

De vorige Amerikaanse president Donald Trump had de financiële steun aan UNRWA stopgezet. De Trump-regering vond dat doordat UNRWA de vluchtelingenstatus aan alle nakomelingen van de oorspronkelijke vluchtelingen toekent, problemen in stand houdt. In plaats daarvan, aldus het Witte Huis, dient UNRWA de mensen te helpen te integreren in de landen waar zij momenteel verblijven. Alleen de vluchtelingenstatus van de oorspronkelijke vluchtelingen – waarvan ongeveer twintigduizend nog in leven zijn – zouden de Amerikanen als vluchteling willen blijven erkennen.

Onder huidig president Joe Biden wordt de financieringsstop teruggedraaid. Woensdag heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken bekendgemaakt dat de VS 150 miljoen dollar “humanitaire steun” aan UNRWA gaat overmaken. Eerder werd al bekend dat het State Department weer op verschillende terreinen subsidies aan de Palestijnen gaat geven

Blinken benadrukt dat met het Amerikaanse geld een half miljoen Palestijnse kinderen naar school kunnen, en het daarmee “hoop en stabiliteit” biedt. Met de financiering aan UNRWA biedt de VS ook “essentiële COVID-19-hulp, waaronder gezondheidszorg, medicijnen en medische benodigdheden, evenals geld en voedselhulp aan gezinnen die ernstig worden getroffen door COVID-19.”

UNRWA secretaris-generaal Philippe Lazzarini juicht de hernieuwde Amerikaanse steun toe. “UNRWA kan niet blijer zijn dat we opnieuw zullen samenwerken met de Verenigde Staten om cruciale hulp te bieden aan enkele van de meest kwetsbare vluchtelingen in het Midden-Oosten en om ons mandaat te vervullen om dagelijks miljoenen vluchtelingen te onderwijzen en basisgezondheidszorg te bieden”, aldus Lazzarini in een statement

De Palestijnse premier Mohammad Shtayyeh verwelkomt het besluit. Hij roept de Biden-regering op  “een nieuw politiek pad te creëren dat antwoord geeft aan de rechten en ambities van het Palestijnse volk”. Daarnaast wil Shtayyeh dat de VS druk gaat uitoefenen op Israël om “als bezettende macht te stoppen met de illegale uitbreidingen van nederzettingen in de bezette Palestijnse gebieden”.

De hervatting van de steun van de VS voor UNRWA is tegen het zere been van Israël. “Israël is sterk gekant tegen de anti-Israëlische en antisemitische activiteiten die plaatsvinden in de faciliteiten van de UNRWA”, aldus de Israëlische ambassadeur in de VS Gilad Erdan.  “Wij vinden dat dit VN-agentschap voor zogenaamde ‘vluchtelingen’ in zijn huidige vorm niet mag bestaan. UNRWA-scholen gebruiken regelmatig materiaal dat aanzet tegen Israël en de verdraaide definitie die het bureau gebruikt om te bepalen wie een ‘vluchteling’ is, houdt het conflict alleen maar in stand.”

Nederland doneert jaarlijks 19 miljoen

Uit onderzoek blijkt steeds weer dat UNRWA-schoolboeken bol staan van haatdragende taal. Er werd beterschap beloofd door door de VN-organisatie voor Palestijnse vluchtelingen – wat beaamd wordt door minister Sigrid Kaag in antwoord op Kamervragen – maar het problematische studiemateriaal wordt nog steeds gebruikt.

Nederland doneert jaarlijks 19 miljoen euro aan UNRWA. De Nederlandse steun aan de VN-organisatie is echter niet onomstreden. In 2018 maakte minister Kaag reeds toegezegd geld versneld over naar aanleiding van financiële problemen bij UNRWA. Dit leidde tot Kamervragen van drie van de vier coalitiepartijen. Naar verluidt had de minister van Ontwikkelingssamenwerking een half uur na een coalitieoverleg het groene licht gegeven voor de beschikbaarstelling, zonder dit tijdens die eerdere vergadering te hebben besproken. Dit tot irritatie en verbazing bij de rest van de coalitie, die dus niet op de hoogte was.

In 2019 zette Nederland de bijdrage aan UNRWA tijdelijk stop naar aanleiding van een corruptieschandaal. De top van de omstreden vluchtelingenorganisatie zou zich schuldig maken aan integriteitsschendingen en corruptie. Een kleine kring binnen het management, waaronder toenmalig secretaris-generaal Pierre Krähenbühl, zou onder meer betrokken zijn bij “machtsmisbruik voor persoonlijk gewin en het onderdrukken van afwijkende meningen”. Ook zou Krähenbühl zijn positie gebruiken om excessief te reizen met zijn adviseur, met wie hij “meer dan een professionele relatie” heeft.

Al tijdens het onderzoek naar de misstanden liet minister Kaag weten dat het Kabinet voornemens was de Nederlandse bijdrage aan UNRWA de komende jaren voort te zetten. De minister benadrukte toen dat de dienstverlening van de VN-organisatie van “essentieel belang” is. De VN-organisatie verleent basisvoorzieningen aan ruim 5 miljoen Palestijnse vluchtelingen. Dat er inmiddels sprake is van zoveel vluchtelingen, komt omdat UNRWA de vluchtelingenstatus verleent aan nakomelingen en niet bijdraagt aan integratie in de gastlanden.

Eind 2019 concludeerde de Nederlandse regering dat de VN en UNRWA “inmiddels de nodige vervolgacties genomen” hadden en werd de financiële steun hervat. Naast de reeds toegezegde 13 miljoen werd net als de jaren daarvoor 6 miljoen extra euro overgemaakt aan de VN-organisatie. Dit jaar worden dezelfde bedragen gehanteerd.