Knesset in spagaat over Herenigingswet

De Knesset is niet akkoord met de geplande verlenging van de zogenaamde Herenigingswet, waarmee voorkomen werd dat Palestijnen uit de Westelijke Jordaanoever of Jordanië via een huwelijk in Israel kunnen wonen en staatsburgerschap verkrijgen. 

De Herenigingswet werd ingevoerd in 2003, naar aanleiding van veiligheidszorgen tijdens de Tweede Intifada. De wet is sindsdien elk jaar verlengd, dus ook door voorgaande regeringen-Netanyahu. Waar rechtse partijen hameren op het veiligheidsaspect, zijn linkse partijen kritisch op de wet. Volgens hen is de wet een demografisch drukmiddel gericht tegen Palestijnen uit de Westelijke Jordaanoever. De veiligheidsdienst Shin Bet heeft recentelijk nog aangedrongen op het verlengen van de wet. Directe aanleiding voor de wet in 2003 was dat gezinshereniging werd gebruikt door terroristische groeperingen om terroristen Israel in te krijgen via huwelijken met Israelische staatsburgers.

Toch stemden rechtse partijen zoals Likoed tegen de verlenging, met het uitgesproken doel om de nieuwe regering te ondermijnen. Nu de verlenging niet doorgaat, moet minister van Binnenlandse Zaken Ayelet Shaked alle aanvragen individueel behandelen.

Minister van Binnenlandse Zaken Ayelet Shaked (bron: Flickr / Haleigh Cotton)

De Knesset stemde 59-59, waardoor de verlenging van de wet geen doorgang kon vinden. Dit tot afgrijzen van rechtse partijen in de coalitie. Zij hadden ondanks de strubbelingen in de coalitie verwacht dat rechtse oppositiepartijen wel voor de verlenging zouden stemmen, met name vanuit veiligheidsbelang. Ondanks onderhandelingen stemde zij toch tegen, om zo premier Naftali Bennett en minister van Binnenlandse Zaken Ayelet Shaked (beiden Yamina) een loer te draaien. Na de stemming betichtten Bennett en Shaked de rechtse oppositie van het voeren van partijpolitiek boven het landsbelang. Shaked noemde het zelfs een overwinning van het post-zionisme en wees daarbij naar zowel de Likoed als de linkse en Arabische partijen in de Knesset, die tegelijkertijd het verlies van regering vierde in de Knesset. 

In een statement stelde Yamina dat “de oppositie, geleid door Bibi en [Verenigde Lijst-lid Ahmad] Tibi, er niet in slaagde om de regering omver te werpen, maar samen hebben ze wel een zware klap uitgedeeld aan de veiligheid van Israel. Dit is kinderachtige politiek ten koste van Israelische burgers. Dit is de reden dat ze in de oppositie zitten, en dat is waar ze zullen blijven. Als het aan Bibi ligt, kan de staat in vlammen opgaan, zolang hij niet aan de macht is.” Parlementariër Zvi Hauser van Nieuwe Hoop noemde de stemming en de toespraken van de oppositie “een van de treurigste dagen van dit land”. Zijn partijgenoot Meir Yitzhak Halevi was het daarmee eens en zei dat “de rode lijnen zijn overschreden” en dat de stemming “een gevaarlijke stap voor onze democratie” was. Coalitiepartners noemde de Likoed zelfs ‘de nuttige idioten in dienst van’ de Verenigde Lijst.

Eerder had Shaked een compromis gesloten met zowel Ra’am als Meretz, waarmee de wet slechts met 6 maanden verlengd zou worden en er gekeken zou worden naar de situatie van enkele duizenden Palestijnen in Israel. Hiermee stelde Bennett dat de geplande stemming voor hem de graad van een motie van wantrouwen zou hebben.

Zoals verwacht stemde de gehele oppositie tegen de verlenging. Twee parlementariërs van Ra’am onthielden zich van stemming en een Yamina-lid, dissident Amichai Chikli, stemde mee met de oppositie. Dit leidde tot een patstelling, waardoor de verlenging geen doorgang kreeg. Na de stemming stelde Chikli: “Israel heeft een functionerende zionistische regering nodig, geen mengelmoes die afhangt van Ra’am en Meretz.” De Likoed en de Nationaal Religieuze Partij laakten de ‘achterkamertjesdeal’, waarmee zij refereerde aan het compromis tussen enerzijds Yamina en anderzijds Ra’am en Meretz.

Nadat de wet niet verlengd werd, waren bijzondere beelden te zien van de Likoed, Nationale Religieuze Partij en de Verenigde Lijst, die samen hun overwinning over de nieuwe regering vierden.