Rivlin laat Netanyahu formeren, ondanks strafzaak

President Reuven Rivlin heeft na gesprekken met alle partijleiders besloten dat Likoed-leider en premier Benjamin Netanyahu als eerste mag proberen om een regering te vormen, nadat hij door 52 Knessetleden als formateur benoemd werd. Ondanks de juridische strijd waarin hij verwikkeld is, krijgt hij het mandaat toegewezen om binnen 28 dagen een formatie te realiseren. Door de politieke patstelling lijkt een succes voor Netanyahu daarentegen zeer klein.

Alhoewel Netanyahu van 52 Knessetleden de zegen kreeg, zat Rivlin wel met de benoeming in de maag. Tijdens zijn bekendmaking zei hij dat het een niet makkelijk genomen beslissing was, hierbij refereerde hij aan de perikelen van Netanyahu, die beticht wordt van corruptie en machtsmisbruik. Toevalligerwijs begon de zaak tegen Netanyahu op dezelfde dag als de start van de formatie. Rivlin is uiterst kritisch op de huidige stand van zaken in de Israelische politiek. Hij noemde zijn beslissing om Netanyahu het mandaat te geven voor de formatie een puur obligatoire beslissing, daar hij zich zeer zorgen maakt over de enorme impasse in de politiek.

Daar er geen wet is die iemand die verdacht wordt van corruptie verbiedt aan te blijven, kon Rivlin niet anders dan Netanyahu het mandaat geven. Iets wat hij dus met een zwaar hart deed. Hij had liever het mandaat voor de formatie aan de gehele Knesset gegeven, om zo het proces te bespoedigen.

Anti-Netanyahu-kamp nog niet op een lijn

Waar Netanyahu van 52 Knessetleden steun krijg, stokte de steun voor Yair Lapid op 45 stemmen en die van Naftali Bennett op de 7 stemmen van zijn eigen Knessetleden.  Opvallend genoeg gaven de Verenigde Lijst, Nieuwe Hoop en Ra’am geen voorkeur op tijdens hun gesprek bij de president. Gideon Sa’ar zag maar twee mogelijkheden: een rechtse regering zonder Netanyahu of een brede coalitie. De formatiegesprekken met Rivlin kwamen te vroeg om een mogelijke deal tussen Lapid en Bennett mogelijk te maken. De twee heren spreken al enkele dagen over een mogelijke rotatiedeal en een regering met zowel rechtse, centrum-, als linkse partijen. Lapid is zelfs bereid eerst Bennett premier te laten zijn, om zo hem over de streep te trekken. De hoop bij Lapid is nu dat de zelfverklaarde ‘anti-Bibi-partijen’ zich niet verleid voelen door de Likoed en elkaar niet loslaten. Lapid noemt het mandaat aan Netanyahu geven een “smet op de Israelische democratie“. Merav Michaeli, voorvrouw van Avoda, kwam na de bekendmaking met een wetsvoorstel om politici die onder verdenking staan uit te sluiten voor het premierschap. 

Naftali Bennett gaf tijdens een persconferentie aan dat een rechtse regering zijn voorkeur geniet. Hij stelt ook dat hij zijn idealen en overtuigingen niet overboord gooit om maar premier te kunnen worden. Maar, zo stelt hij, een stabiele regering is van groter belang dan ooit. Die regering zou dan wel rechts moeten zijn, aldus Bennett. De vraag of hij dus met Lapid in zee gaat, blijft nog ongewis. De bal ligt nu bij Netanyahu.