Bennett ontmoet Sisi

IN ISRAEL / Door: LUUK SMIT / 13 sep 2021 BENNETT EGYPTE ISRAEL

In Sharm-el-Sheik heeft de Israelische premier Naftali Bennett (Yamina) een ontmoeting gehad met de Egyptische president Abdelfattah Al-Sisi. De twee spraken onder meer over de veiligheidssamenwerking, handel en het vredesproces in de regio. 

Het is het eerste bezoek van Bennett aan Egypte, al gingen enkele medewerkers hem voor. 10 jaar geleden was het laatste officiële bezoek van een Israelische premier aan Egypte, toen bracht toenmalig premier Netanyahu een bezoek aan de toenmalige president Hosni Mubarak. Daarna ging Egypte door een constitutionele en politieke achtbaan, waarbij de banden met Israel meerdere malen op het spel stonden. Sindsdien Sisi na een coup d’état de macht in handen kreeg, is de relatie is rustiger vaarwater gekomen, al is de relatie nog lang niet zo warm als die tussen Israel en de Verenigde Arabische Emiraten.

Gedeelde belangen met het buurland

Israel en Egypte hebben enkele gedeelde belangen op het gebied van veiligheid in de regio. Zo hebben beide landen weinig trek in de constante escalaties en dreigementen van terreurbeweging Hamas. Egypte sluit dan ook regelmatig de grens met de kustenclave en tracht op allerlei manieren smokkel tegen te gaan. Zo pompte zij laatst nog enkele smokkeltunnels vol gifgas en enkele jaren terug met rioolwater. Daarnaast werkten de twee landen enkele jaren terug samen tegen IS op het Sinaï-schiereiland. Tevens zijn beide landen kritisch op het atoomprogramma van Iran, en hebben zij niet de beste verhoudingen met het Turkije van Erdoğan. Zo werken nu Egypte, Israel en de VAE meer en meer samen met Griekenland en Cyprus, op gebied van onder meer defensie en energieopwekking.

Egypte tracht momenteel het vredesproces nieuw leven in te blazen, mede daarom had hij recentelijk een overleg met de Jordaanse koning Abdullah II en de Palestijnse president Mahmoud Abbas. Ook zal de nationale luchtvaartmaatschappij van Egypte vluchten uitvoeren naar Tel Aviv. Daarnaast ziet Egypte Israel als de sleutel voor betere banden met de Verenigde Staten, waar men in Caïro graag voor open staat. 

Koude vrede

Israel en Egypte hebben sinds 1979 vrede, nadat president Anwar Sadat een historisch bezoek bracht aan Jeruzalem. Egypte, wat zichzelf liefkozend Umm al-Dunya (Moeder van de Wereld) noemt, brak hiermee uit de Arabische loopgraven en werd 10 jaar verbannen uit de Arabische Liga. Maar een warme vrede werd het nooit, de Egyptische bevolking bleef zeer vijandig tegenover Israel. Het bleef een vrede tussen regeringen, niet tussen volkeren. 

Ondanks vluchten tussen Tel Aviv en Caïro, miljarden vanuit Washington, D.C. en militaire samenwerking kwam de warme vrede niet van de grond. Ook na de Egyptische Revolutie van 2011 bleek dat de massa geen zin had in enige ouvertures naar het buurland, daar zij met veel geweld de Israelische ambassade bestormden. Toen Mohamed Morsi en zijn moslimbroeders aan de macht waren, werd er ernstig getwijfeld of Egypte het vredesverdrag met Israel wel in stand zou houden. Egypte, nu onder het bewind van Sisi, verwelkomde de Abraham-akkoorden en steunde deze als onderdeel van haar alliantie met soennitische landen als Saoedi-Arabië en de VAE.