Dossier: Regionale verhoudingen van Israel

Dit dossier behandelt de regionale verhoudingen van Israel, van Egypte tot Iran en van Syrië tot Saoedi-Arabië. 

Cyprus

De eilandstaat heeft sinds haar onafhankelijk in 1960 goede banden met Israel, met name de laatste jaren zijn die banden steeds warmer en warmer geworden. Cyprus is daarnaast een van de meest populaire toeristenoorden voor Israelis, en de plek waar Israelis hun burgerlijke huwelijken sluiten.

Cyprus kende al in de periode van de eerste Joodse tempel uitgebreide handelsbetrekkingen met het land Israel, en dat is nu nog meer zo dan ooit. Al sinds de Oudheid wonen er Joden op het eiland Cyprus, waar zij zonder enige moeite konden samenleven met andere groepen op het eiland. Gedurende de Ottomaanse overheersing trokken veel Sefardische Joden naar het eiland, waarvan de meesten in de stad Famagusta  gingen wonen. In 1868 werd Cyprus een Britse Kroonkolonie.

Zowel Cyprus als Israel waren onderdeel van het Britse Rijk, en vele Joden probeerden na de Tweede Wereldoorlog via Cyprus het Heilige Land te bereiken. Velen, ongeveer 50.000, werden echter tegengehouden door de Britten en opgesloten in kampen, zogeheten Displaced Persons’ Camps, op het eiland. Pas na het einde van het Mandaat mochten deze mensen vertrekken naar Israel.

In 1960 werd Cyprus onafhankelijk, maar het land had te maken met grote interne spanningen tussen haar Griekse en Turkse inwoners. De Grieks-Cyprioten wilden aansluiting met Griekenland en deze spanningen leidden uiteindelijk in 1974 tot een staatsgreep en daarna tot een Turkse invasie en het stichten van de (niet-erkende) Turkse Republiek Noord-Cyprus.

In de jaren ’80 van de 20e eeuw waren Cyprioten bezorgd over de warme banden destijds  van Israel met Turkije, en mede daarom droeg Nicosia de Palestijnen een warm hart toe. Pas in de jaren ’90 begonnen de banden te verbeteren met Israel. Momenteel werken de landen met name samen op gebied van gaswinning en energieopwekking. De huidige houding van Turkije onder leiding van president Erdogan heeft de twee landen ook op gebied van militaire en diplomatieke samenwerking veel dichter bij elkaar gebracht. Israel en Cyprus doen gezamenlijke militaire oefeningen en hebben afspraken gemaakt over gaspijpleidingen. Daarnaast tracht de eilandstaat een mediator te zijn tussen Libanon en Israel. Israeli’s die met iemand willen trouwen van een ander geloof of hetzelfde geslacht wijken steevast uit naar het eiland, dat in tegenstelling tot Israel wél een burgerhuwelijk kent.

In 2013 noemde oud-president Peres Cyprus de meest betrouwbare partner van Israel, en enkele Cypriotische politici spraken op dezelfde wijze over Israel. De samenwerking tussen beiden landen is de afgelopen jaren ook uitgebreid met landen als Griekenland, Egypte en zeer recentelijk Italië en de VAE.