Meer dan duizend parlementsleden uit Europa nemen stelling tegen annexatie

Meer dan duizend parlementsleden uit 25 Europese landen hebben dinsdag een open brief ondertekend waarin zij stelling nemen tegen het vredesplan van de Amerikaanse president Trump en het voornemen van de Israelische regering om delen van de Westelijke Jordaanoever onder Israelisch recht te stellen. De politici zeggen zich “ernstig zorgen” te maken over de gevolgen van de Israelische plannen en roepen op tot “evenredige consequenties” als Israel inderdaad overgaat tot annexatie.

Ook 13 Nederlandse parlementariërs – van de PvdA, GroenLinks, D66 en de SP – tekenden de brief, gericht aan Europese regeringen. Het gaat om Mei Li Vos, Kirsten van den Hul, Lilianne Ploumen en Kati Piri (PvdA), Bram van Ojik, Tineke Strik en Farah Karimi (GroenLinks), Sjoerd Sjoerdsma, Boris Dittrich, Achraf Bouali en Joris Backer (D66), Sadet Karabulut en Mahir Alkaya (SP).

Israelisch recht op de Westoever

Volgens het regeerakkoord tussen premier Netanyahu (Likoed) en plaatsvervangend premier Gantz (Blauw-Wit) mag Likoed vanaf 1 juli een voorstel in stemming brengen omtrent het toepassen van Israelisch recht in bepaalde nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Hoewel er juridisch-technisch gezien geen sprake is van annexatie – dan moet het gaan om het annexeren van territoir van een andere soevereine staat – wordt het uitbreiden van Israelisch recht naar de Joodse gemeenschappen op de Westoever in de volksmond annexatie genoemd.

“Voor het eerst sinds 1948 is er een historische kans om in samenspraak [met de VS] soevereiniteit toe te passen als een diplomatieke, soevereine daad van de Staat Israel in Judea en Samaria,” aldus de premier eind mei. “Dit is een kans die we niet mogen missen.” Israelische en Amerikaanse functionarissen werken op dit moment in een gezamenlijk comité aan het bepalen van de exacte grenzen. Het uitgangspunt is hierbij de door de Amerikaanse president Trump in januari gepresenteerde kaart.

‘Significante gevolgen’

Nederland is tegen de Israelische annexatieplannen. Dit standpunt is door het Kabinet al meermaals geuit, waaronder recent in antwoord op Kamervragen. Volgens de Nederlandse regering zijn de nederzettingen, evenals het uitbreiden van Israelisch recht naar deze nederzettingen, in strijd met het internationaal recht. De EU deelt dit standpunt: EU-Hoge Vertegenwoordiger Josep Borrell waarschuwde vorige week voor “significante gevolgen” als Israel de annexatievoornemens doorzet.

Tijdens het notaoverleg Mensenrechtenrapportage weigerde minister Blok (Buitenlandse Zaken) maandag uitspraken te doen over het al dan niet instellen van sancties tegen Israel als het zijn voornemens doorzet. Als het aan de parlementsleden van de PvdA, GroenLinks, D66 en de SP ligt volgen er echter wel degelijk maatregelen, zo blijkt uit de open brief van dinsdag. “We steunen dit ten volle: het verwerven van territoir door middel van oorlog heeft geen plaats in 2020 en moet gevolgd worden door evenredige consequenties.”

Duizend parlementsleden

De brief werd in totaal getekend door 1.080 parlementsleden uit 25 verschillende Europese landen. Onder de ondertekenaars bevinden zich ook de inkomende premier van Ierland, Micheal Martin, de Britse schaduwminister van Buitenlandse Zaken Lisa Nandy, 13 partijleiders en twee parlementsvoorzitters. Het initiatief werd genomen door drie voormalige Israelische politici: Avraham Burg (voorheen Arbeidspartij, nu Hadasj), Naomi Chazan en Zehava Gal-On (Meretz). Ook Michael Ben-Yair, voormalig advocaat-generaal ten tijde van Rabin, hielp mee.

De ondertekenaars claimen dat annexatie “fataal” zou zijn voor de vooruitzichten op vrede op basis van de tweestatenoplossing. “Een duurzame oplossing voor het conflict moet de legitieme aspiraties en veiligheidsbehoeften garanderen, evenals gelijke rechten voor zowel Israeli’s als Palestijnen,” zo besluit de brief. “Europa heeft de diplomatieke instrumenten om dit rechtvaardige doel te bevorderen, en wij staan klaar om deze inspanningen te steunen.”

Meer samenwerking

Bijna 100 andere Europese parlementariërs stuurden dinsdag ook een brief, maar van een hele andere strekking. Op initiatief van Europarlementslid Antonio López-Istúriz White, van de Spaanse christendemocraten, roepen ondertekenaars juist op tot méér samenwerking met de Joodse staat. Aan deze brief werkten twee Nederlanders mee: Tweede Kamerlid Joël Voordewind (ChristenUnie) en Bert-Jan Ruissen, lid van het Europees Parlement namens de SGP. Ook negen leden van de Israelische Knesset tekenden mee.

In de brief roepen de Europeanen en Israeli’s Hoge Vertegenwoordiger Borrell op om de associatieraad EU-Israel, onderdeel van het associatieverdrag met Israel, zo snel mogelijk weer bij elkaar te roepen. Volgens de ondertekenaars is er sinds 2012 geen formele vergadering geweest van de raad, ondanks de gedeelde uitdagingen en belangen. De vorming van de nieuwe Israelische regering is een kans om de politieke dialoog op hoog niveau te hervatten in de associatieraad.

De regering van premier Netanyahu overweegt na 1 juli delen van de Westelijke Jordaanoever te annexeren. Wilt u hier meer over weten? Lees alle artikelen van CIDI over de mogelijke annexatie →