Dossier: Hezbollah

De Libanese terreurorganisatie Hezbollah is sinds haar oprichting in 1985 uitgegroeid tot een machtige speler in Libanon en de regio. De sjiitische beweging beschikt over een eigen leger en is een belangrijke bondgenoot van het Iraanse regime. 

Dreiging

Dreiging
Waar de PLO vanuit haar Zuid-Libanese enclave alleen het uiterste noorden van Israel kon bereiken met relatief lichte wapensystemen, heeft Hezbollah de afgelopen decennia een militaire infrastructuur en wapenarsenaal opgebouwd waarmee inmiddels geheel Israel met raketten kan worden bereikt. Hezbollah maakt daarbij gebruik van menselijke schilden. De duizenden militaire Hezbollahposities die onder het toeziend oog van VN-organisatie UNIFIL in Zuid-Libanon zijn gevestigd, bevinden zich veelal in of nabij woningen, scholen, moskeeën en ziekenhuizen.   

Israel heeft meermaals militair gereageerd op terreuroffensieven en -beschietingen van Hezbollah. In de zomer van 2006 werd zelfs een regelrechte oorlog van ruim een maand uitgevochten. Die werd door Hezbollah verloren, maar dat maakte geen einde aan de militaire aanwezigheid van de organisatie in Zuid-Libanon. In 2016 beschikte Hezbollah over een met tanks en zware artillerie uitgerust paraat leger van 20.000 man, plus 25.000 reservisten en een arsenaal van tussen de 120.000 en 130.000 raketten. Honderden van deze raketten hebben een bereik van meer dan 250 kilometer, genoeg om het grootste gedeelte van Israel te bedreigen. Bovendien zijn deze raketten uitgerust met navigatiesystemen. Hezbollah kan hiermee strategische doelen in Israel bestoken, zoals het vliegveld van Tel Aviv of energiecentrales. Hezbollah-voorman Nasrallah heeft zelfs gedreigd de kerncentrale in Dimona onder vuur te nemen, wat gezien het bereik van de raketten een reëel risico is.

Hezbollah in de Syrische burgerloorlog
Sinds 2011 heeft Hezbollah een rol gespeeld in de Syrische burgeroorlog, waarin de organisatie de zijde van het Assad-regime steunde. In deze strijd heeft Hezbollah gevechtservaring van onschatbare waarde opgedaan. Intussen wordt met behulp van Iran door middel van wapentransporten door Syrië de militaire infrastructuur in Zuid-Libanon verder opgebouwd. Regelmatig heeft Israel met luchtaanvallen de doorvoer van voor Hezbollah bestemde Iraanse raketten en chemische wapens gedwarsboomd. Hezbollah is in staat om tientallen raketten tegelijkertijd af te vuren. Ook Israels geavanceerde antiraketsystemen zoals Iron Dome zijn hier niet tegen opgewassen.  

In september 2017 onthulde een Israelische voormalige luchtmachtchef dat Israel in de voorgaande vijf jaar zo’n vijftig maal “onderscheppingsbombardementen” had uitgevoerd. Maar dat heeft de militaire opbouw hoogstens vertraagd. Inmiddels zouden Iran en Hezbollah in Zuid-Libanon ook over eigen wapenfabrieken beschikken.  

Gevaren van een nieuwe aanval op Israel
Als er een nieuwe oorlog uitbreekt tussen Israel en Hezbollah, zal Israel hoogstwaarschijnlijk proberen de raketinstallaties van Hezbollah zo snel mogelijk uit te schakelen. Dit zou grote humanitaire gevolgen hebben, omdat Hezbollah deze installaties in dichtbevolkte gebieden heeft geïnstalleerd en burgers als menselijk schild gebruikt. Een Israelische operatie gericht op het onklaar maken van Hezbollah’s raketinstallaties zal dus grote aantallen burgerslachtoffers tot gevolg hebben. Hezbollah lijkt dit als een wapen te zien in de PR-oorlog tegen Israel: als er een groot aantal burgerslachtoffers valt, zal de internationale kritiek op Israel toenemen en zal Hezbollah als strijdkracht tegen Israel onder de Libanese bevolking aan populariteit winnen.  

Een dergelijk conflict tussen Hezbollah en Israel kan ook grote gevolgen hebben voor Europa. Wanneer de situatie in het toch al instabiele Libanon onveilig wordt, is de kans groot dat de ruim anderhalf miljoen Syrische en Palestijnse vluchtelingen in Libanon, evenals veel Libanezen, elders hun toevlucht zullen zoeken. Hierdoor zal er nog meer druk ontstaan op de veilige landen in de regio, zoals Jordanië en Turkije, en zal de vluchtelingenstroom richting Europa toenemen.