Dossier: Palestijnse gewapende groepen

In zowel de Palestijnse gebieden als vluchtelingenkampen zijn verschillende gewapende groepen actief die zich zeggen te "verzetten" tegen Israël. Hierbij is echter voornamelijk sprake van aanslagen en raketaanvallen op burgerdoelen.

Salafistische groeperingen

In de Gazastrook zijn verschillende gewapende salafistische groeperingen actief, waarvan een aantal gelieerd zijn aan Al-Qaida of Islamitische Staat.

Een groot deel van de salafistische groeperingen die in de Gazastrook actief zijn, zijn lid van de Moejahedien Shura-raad. Deze raad is opgericht om de activiteiten van de verschillende salafistische facties te coördineren, en was aanvankelijk gelieerd aan Al-Qaida. In 2014 verklaarde de Shura-raad echter loyaliteit aan Islamitische Staat.

Een aantal van de salafistische groeperingen vindt hun oorsprong in andere militante facties. Zo is Tawhid al-Jihad onderdeel van van het Palestijnse Volksverzetscomité, waarvan tevens  een andere groep – Jaish al-Islam – zich heeft afgesplitst. Laatstgenoemde was ook betrokken bij de operatie waarbij IDF-militair Gilad Shalit ontvoerd werd.

Een aantal groeperingen staat op gespannen voet met Hamas, de terreurbeweging die de Gazastrook bestuurt. Verschillende salafistische groepen in Gaza zijn ook actief in de Egyptische Sinaï, en gebruiken de door Hamas bestuurde landstrook als uitvalsbasis. Dit heeft ertoe geleid dat Egypte Hamas onder druk heeft gezet om de salafisten aan te pakken, en sindsdien treedt Hamas harder op, waarbij onder andere sprake is van arrestaties.

Daarnaast voeren de moejahedien soms ongeautoriseerde aanvallen uit vanuit de Gazastrook. Zo eiste de Moejahedien Shura-raad in 2013 de verantwoordelijkheid op voor een raketaanval op Eilat. Volgens sommige analisten is het niet uit te sluiten dat Jaish al-Islam achter de raketaanval op Tel Aviv in maart 2019 zit. Dit soort aanslagen zonder toestemming van het Gaza-besturende Hamas, zorgt voor extra wrijving tussen de facties.

Sommige salafistische groeperingen genieten juist weer goede betrekkingen met Hamas. Zo is Saif al-Islam lid van het Palestijnse gezamenlijke verzetscommando, en zijn hooggeplaatste leden van deze militie regelmatig te zien met collega’s van zowel Hamas als Islamitische Jihad. 

Dat een aantal van de salafistische facties geen lid is van het verzetscommando, neemt niet weg dat de milities dankbaar van de gelegenheid gebruik maken wanneer het commando besluit tot aanvallen op Israel. Wanneer de terreurgroepen in Gaza overgaan tot het afvuren van raketten op de Joodse staat, doen de salafistische groeperingen enthousiast mee.