Kandidaatlijsten voor de Israelische verkiezingen van 2 maart bekend

IN ISRAEL / Door: HANNA LUDEN / 16 jan 2020 #ISRAELKIEST2020 VERKIEZINGEN
"46 dagen tot de verkiezingen" - uit de website van de Israelische kiescommissie

46 dagen tot de verkiezingen – uit de website van de Israelische kiescommissie

Afgelopen nacht is in Israel de inschrijving voor de komende verkiezingen afgerond. Dertig lijsten hebben zich kandidaat gesteld voor de derde stembusgang in minder dan een jaar tijd.

Naast esoterische partijen, zoals de Piraten Partij Klik Hier,  het Bijbelse Blok, Bevordering van de Positie van het Individu, zijn er negen lijsten die als serieuze kandidaat worden beschouwd om de kiesdrempel van 3,25% te halen. Een krap jaar geleden dongen 42 lijsten mee, dit maal zijn er meer allianties, uit vrees niet genoeg stemmen te halen.

Aan de linkerkant van de politieke kaart is al vorige week een gezamenlijke lijst gevormd van de Arbeidspartij, Meretz en de Democratische Unie. Aan de (extreem)rechtse kant van het politieke spectrum bleef het spannend tot het allerlaatste moment. Uiteindelijk is er een gezamenlijke lijst gevormd van drie partijen zonder de Kahanistische partij Otzma Yehudit, zo werd om elf uur ’s avonds bekend.

In Israel is men – nog sterker dan voorheen – bewust van de blokvorming in de politiek. Likoed-leider Netanyahu is al afgelopen April erin geslaagd meerdere partijen aan zich te binden. Deze partijen hebben al tijdens de verkiezingen verklaard met Netanyahu in zee te gaan. Dit geldt voor verklaarde rechtse partijen, maar ook voor de twee partijen die vooral de orthodox Joodse stromingen vertegenwoordigen – de ultra-orthodoxe Ashkenazische Ichud HaTora (Verenigd Torah Jodendom) en Shas, die vooral populair is bij de zogenaamde Sefardische Joden (vooral met Noord-Afrikaanse achtergrond). In het verleden hebben deze twee partijen zowel met rechts als met links geregeerd. Vooral Verenigd Torah Jodendom hecht minder belang aan discussies gerelateerd aan de relatie met de Palestijnen.

De afgelopen dagen heeft Netanyahu grote druk uitgeoefend op de zogenaamde nationaal-religieuze partijen om samen te gaan in een lijst en zo stemverlies op rechts te voorkomen. In april vorig jaar ging de nieuwe partij Nieuw Rechts zelfstandig naar de stembus en haalde de kiesdrempel net niet; in september ging die partij in alliantie onder de naam Jamina (rechts af) – samen met Joodse Unie en Het Joodse Huis. Toen behaalde de lijst zes zetels, maar is direct de volgende dag uiteengevallen. Nieuw Rechts-leiders Shaked en Bennet hebben een zelfstandige fractie gevormd en Bennet werd minister van Defensie in Netanyahu’s demissionaire regering. Deze verkiezingen  gaat dezelfde samengestelde lijst weer meedoen – maar lijken de onderlinge afspraken anders. Belangrijkste twistpunt was deelname van de meest extreemrechtse partij – Joodse Kracht. Bennet weerstond alle druk om ook deze partij toe te laten tot de alliantie en gaf aan fundamentele bezwaren te hebben : “ik zal absoluut niet samen gaan met een man die in zijn huiskamer een foto hangt van een man die 29 onschuldige mensen heeft vermoord”. Bennet refereert hiermee naar Baruch Goldstein die een aanslag op 29 Moslims pleegde in de moskee in Hebron – in de Grot van de Aartsvaders. Joodse Kracht-leider Ben-Gvir heeft een foto van Goldstein in zijn huiskamer hangen.

Intussen is de gematigd rechtse partij Kulanu, onder leiding van minister van Financiën Kahlon, ook van de politieke kaart verdwenen. In april behaalde deze partij (die zich als de enige “normale rechtse partij” voorstelde) tien zetels.  Vrijwel direct na de verkiezingen is Kulanu opgegaan in Likoed (waar Kahlon oorspronkelijk ook lid van was en op plek 5 werd ingedeeld bij de verkiezingen in september). Kahlon zelf is niet meer kandidaat en verdwijnt uit de politiek “om meer tijd met zijn kleinkinderen te kunnen doorbrengen”.

Beslissende stem lag bij de afgelopen twee formaties bij de partij Israel Ons Huis van Avigdor Lieberman. Hij hamerde op een eenheidsregering tussen de twee grote partijen Likoed en Blauw-Wit, en weigerde zijn steun uit te spreken voor één van deze twee partijen. Inhoudelijk is zijn partij rechts en uitgesproken seculier en Lieberman geniet veel steun bij Israeli’s van Russische afkomst. In het afgelopen jaar ontpopte Lieberman zich als voorvechter tegen religieuze onderdrukking in Israel. Zijn populariteit is sterk gegroeid door deze opstelling. In april behaalde de partij van de voormalig minister van Defensie vijf zetels, in september negen.

Dit zijn de kandidaat-partijen voor de 23ste Knesset, die volgens analisten kans maken om de kiesdrempel te halen: